समाचार :
नेपाल सरकारले कैलालीको धनगढीस्थित गेटा मेडिकल कलेज लाई ‘शहीद दशरथ चन्द स्वास्थ्य विज्ञान विश्वविद्यालय तथा अस्पताल’ का रूपमा सञ्चालन गर्ने निर्णय गरेको छ। मन्त्रिपरिषद्को निर्णयसँगै लामो समयदेखि उपयोगको प्रतीक्षामा रहेको गेटा मेडिकल कलेजलाई पूर्ण क्षमतामा सञ्चालन गर्ने बाटो खुलेकाे छ सरकारको निर्णयअनुसार विश्वविद्यालय स्थापनासँगै यहाँबाट गुणस्तरीय चिकित्सा शिक्षा, विशेषज्ञ स्वास्थ्य सेवा, अनुसन्धान तथा स्वास्थ्य जनशक्ति उत्पादनलाई प्राथमिकता दिइनेछ। यसले सुदूरपश्चिम प्रदेशका नागरिकलाई उपचारका लागि काठमाडौं वा भारत धाउनुपर्ने बाध्यता कम गर्न सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।
गेटा मेडिकल कलेज को पूर्वाधार निर्माणमा राज्यले अर्बौं रुपैयाँ लगानी गरिसकेको भए पनि कानुनी तथा प्रशासनिक प्रक्रियाका कारण लामो समयसम्म पूर्ण रूपमा सञ्चालन हुन सकेको थिएन। अब विश्वविद्यालयको स्वरूपमा अघि बढाउने निर्णयले उक्त लगानीको प्रभावकारी उपयोग हुने विश्वास गरिएको छ।
स्वास्थ्य क्षेत्रका जानकारहरूले यो निर्णयलाई सुदूरपश्चिमका लागि ऐतिहासिक उपलब्धि भन्दै आवश्यक ऐन, नियमावली, जनशक्ति व्यवस्थापन, उपकरण जडान तथा नियमित बजेट सुनिश्चित गर्न सरकारसँग आग्रह गरेका छन्।
यदि सरकारको निर्णय प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन भयो भने शहीद दशरथ चन्द स्वास्थ्य विज्ञान विश्वविद्यालय तथा अस्पतालले सुदूरपश्चिममा चिकित्सा शिक्षा, अनुसन्धान र स्वास्थ्य सेवाको नयाँ केन्द्रका रूपमा स्थापित हुने अपेक्षा गरिएको छ।
विश्वविद्यालय सञ्चालनका लागि अब के-के गर्नुपर्नेछ?
सरकारको निर्णयसँगै अब विश्वविद्यालय सञ्चालनका लागि आवश्यक कानुनी प्रक्रिया, ऐन–नियमावली निर्माण, उपकुलपति तथा पदाधिकारी नियुक्ति, प्राध्यापक र चिकित्सकको व्यवस्थापन, अत्याधुनिक उपकरण जडान तथा नियमित बजेट सुनिश्चित गर्नु प्रमुख चुनौती हुनेछ। यी प्रक्रिया समयमै पूरा भए गेटा मेडिकल कलेजले पूर्ण क्षमतामा सेवा दिन सक्ने विश्वास गरिएको छ।
गेटा मेडिकल कलेज सुदूरपश्चिमका नागरिकलाई प्रत्यक्ष लाभ
विश्वविद्यालय सञ्चालनमा आएपछि सुदूरपश्चिमका विद्यार्थीले आफ्नै प्रदेशमा गुणस्तरीय चिकित्सा शिक्षा अध्ययन गर्ने अवसर पाउनेछन्। साथै मुटु, क्यान्सर, मिर्गौला, न्युरो तथा अन्य जटिल रोगहरूको उपचारका लागि काठमाडौं वा भारत जानुपर्ने बाध्यता क्रमशः घट्ने अपेक्षा गरिएको छ। यसले प्रदेशको स्वास्थ्य सेवा, स्थानीय रोजगारी र आर्थिक गतिविधिमा समेत सकारात्मक प्रभाव पार्ने विश्वास गरिएको छ।
निष्कर्ष
गेटा मेडिकल कलेजला ई शहीद दशरथ चन्द स्वास्थ्य विज्ञान विश्वविद्यालय तथा अस्पतालका रूपमा सञ्चालन गर्ने सरकारको निर्णय सुदूरपश्चिम प्रदेशका लागि ऐतिहासिक कदम मानिएको छ। अब निर्णयलाई प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन गर्दै आवश्यक कानुनी, प्रशासनिक र वित्तीय व्यवस्था समयमै पूरा गर्न सके यस संस्थाले नेपालको चिकित्सा शिक्षा, अनुसन्धान र विशेषज्ञ स्वास्थ्य सेवामा नयाँ मापदण्ड स्थापित गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने अपेक्षा गरिएको छ।