पोर्चुगल नेपालीहरू को नयाँ रोजाइ बन्दै, रोजगारी र भविष्यको अवसरले बढ्यो आकर्षण
वैदेशिक रोजगारीको नयाँ गन्तव्य खोजिरहेका नेपालीहरूका लागि पोर्चुगल पछिल्ला वर्षहरूमा आकर्षक देशको रूपमा उभिएको छ। खाडी मुलुकप्रतिको निर्भरता घट्दै जाँदा धेरै नेपालीले युरोपतर्फ ध्यान दिन थालेका छन्, जसमा पोर्चुगल प्रमुख गन्तव्यका रूपमा देखिएको छ।
नेपाल सरकारको परराष्ट्र मन्त्रालयका अनुसार पोर्चुगलमा अहिले ४० हजारभन्दा बढी नेपाली विभिन्न पेशा र व्यवसायमा कार्यरत छन्। उनीहरू होटल तथा रेस्टुरेन्ट, कृषि, निर्माण, पर्यटन, गोदाम, सेवा क्षेत्र र साना व्यवसायमा सक्रिय छन्।
विशेषज्ञहरूका अनुसार युरोपमा श्रमिकको माग, तुलनात्मक रूपमा राम्रो तलब, सामाजिक सुरक्षा, स्वास्थ्य सेवा तथा दीर्घकालीन बसोबासको सम्भावनाले पोर्चुगल नेपाली युवामाझ लोकप्रिय बनेको हो। पछिल्लो आर्थिक वर्षमा २४ युरोपेली देशका लागि ५३ हजारभन्दा बढी नेपालीले नयाँ श्रम स्वीकृति लिएको तथ्यांकले पनि युरोपप्रतिको आकर्षण बढेको देखाउँछ।
यद्यपि, पोर्चुगलले हालका वर्षहरूमा आप्रवासन सम्बन्धी नियमहरू कडा बनाएको छ। कानुनी प्रक्रिया पालना नगरी जाने वा गलत कागजात प्रयोग गर्नेहरू समस्यामा पर्न सक्ने भएकाले सम्बन्धित निकायले सतर्क रहन आग्रह गरेका छन्। हालै केही नेपालीलाई अस्थायी बसोबास अनुमति प्रक्रियामा पुनः आवेदन गर्ने अवसर पनि दिइएको थियो।
नेपाल सरकारले लिस्बनमा नेपाली दूतावास स्थापना गरेपछि राहदानी, कन्सुलर सेवा तथा अन्य प्रशासनिक सेवामा सहजता आएको नेपाली समुदायले जनाएको छ।
विशेषज्ञहरूको सुझाव छ कि पोर्चुगल जान चाहने नेपालीहरूले आधिकारिक रोजगार सम्झौता, वैध भिसा, श्रम कानुन र आप्रवासन नियमबारे पूर्ण जानकारी लिएर मात्र प्रक्रिया अगाडि बढाउनुपर्छ। गलत एजेन्ट वा अवैध बाटो प्रयोग गर्दा कानुनी समस्या आउन सक्ने जोखिम उच्च रहेको उनीहरूको भनाइ छ।
समग्रमा हेर्दा, पोर्चुगल नेपालीहरू का लागि अवसरको देश बने पनि सफल हुन कानुनी प्रक्रिया, सीप विकास, भाषा ज्ञान र सही जानकारी अत्यन्त आवश्यक छ। युरोपमा नेपालीहरूको बढ्दो उपस्थितिले नेपाल–पोर्चुगल सम्बन्धलाई पनि थप मजबुत बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।
नेपाल र पोर्चुगलबीच कूटनीतिक सम्बन्ध थप सुदृढ बनाउने उद्देश्यका साथ नेपालमा पोर्चुगलको कन्सुलर कार्यालय (Consular Office) स्थापना गर्ने विषयमा सकारात्मक प्रगति भएको छ। पोर्चुगलका विदेशमन्त्री र नेपालका परराष्ट्रमन्त्रीबीच भएको उच्चस्तरीय संवादपछि काठमाडौंमा पोर्चुगलको कन्सुलर कार्यालय खोल्ने योजना सार्वजनिक गरिएको हो।
यो कार्यालय सञ्चालनमा आएपछि नेपाली नागरिकले पोर्चुगलसम्बन्धी धेरै कन्सुलर सेवा काठमाडौंमै प्राप्त गर्न सक्ने अपेक्षा गरिएको छ। यसले कागजात प्रमाणीकरण, कन्सुलर सहायता तथा केही भिसा-सम्बन्धी प्रक्रियालाई सहज बनाउन मद्दत गर्ने विश्वास गरिएको छ। यद्यपि, पूर्ण भिसा आवेदन केन्द्र (Visa ApplicatCentre/VFS) कहिलेदेखि सञ्चालन हुन्छ भन्ने विषयमा हालसम्म आधिकारिक मिति सार्वजनिक गरिएको छैन।
यस कदमले नेपाल–पोर्चुगल सम्बन्धलाई अझ मजबुत बनाउनुका साथै व्यापार, पर्यटन, शिक्षा, कृषि, ऊर्जा, प्रविधि र श्रम सहकार्यका नयाँ अवसर सिर्जना गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। पोर्चुगलमा ४० हजारभन्दा बढी नेपाली बसोबास गरिरहेको अनुमान गरिएको छ, जसका कारण दुवै देशबीच कूटनीतिक तथा कन्सुलर सेवाको विस्तारलाई महत्त्वपूर्ण उपलब्धिका रूपमा हेरिएको छ।
नेपालीहरूले भोगिरहेका चुनौती
अवसरसँगै समस्या पनि कम छैनन्।
पोर्चुगल पुगेपछि केही नेपालीले भाषा नबुझ्ने, रोजगारी परिवर्तन गर्न कठिन हुने, घरभाडा अत्यधिक महँगो हुनु, कागजी प्रक्रिया लामो हुनु, श्रम सम्झौतासम्बन्धी जटिलता तथा आप्रवासन कानुन परिवर्तनका कारण विभिन्न समस्या भोगिरहेका छन्।
विशेषगरी लिस्बन र पोर्टोजस्ता शहरमा घरभाडा उल्लेखनीय रूपमा बढेकाले नयाँ आउने नेपालीलाई बसोबास व्यवस्थापन चुनौतीपूर्ण बन्दै गएको छ।
कतिपय नेपालीले सुरुवाती चरणमा कम तलब, लामो कार्यसमय र कानुनी प्रक्रियामा ढिलाइका कारण कठिनाइ पनि झेल्नुपरेको अनुभव सुनाउने गरेका छन्।
आप्रवासन नियममा कडाइ
हालका वर्षहरूमा पोर्चुगल सरकारले आप्रवासन नीतिमा केही परिवर्तन गरेको छ। अस्थायी बसोबास अनुमति, रोजगार सम्झौता तथा निवास अनुमति सम्बन्धी प्रक्रिया थप व्यवस्थित बनाइँदै गएको छ।
यसका कारण कानुनी प्रक्रिया पूरा नगरी जाने, गलत कागजात प्रयोग गर्ने वा अवैध माध्यम अपनाउने व्यक्तिहरू समस्यामा पर्ने जोखिम बढेको छ।
सम्बन्धित निकायहरूले वैध रोजगार सम्झौता, आधिकारिक भिसा र आवश्यक कानुनी प्रक्रिया पूरा गरेर मात्र पोर्चुगल जान आग्रह गर्दै आएका छन्।
गलत एजेन्टबाट सावधान
वैदेशिक रोजगारीको नाममा ठगी गर्ने गिरोह पनि सक्रिय रहेको सरकारी निकायले पटक–पटक चेतावनी दिँदै आएका छन्।
आकर्षक तलब, छिटो भिसा वा स्थायी बसोबासको झुटो आश्वासन दिएर ठूलो रकम असुल्ने घटनाहरू बेलाबेलामा सार्वजनिक हुने गरेका छन्।
विशेषज्ञहरूको सुझाव छ—
- सरकारले स्वीकृति दिएका संस्थाबाट मात्र प्रक्रिया सुरु गर्ने।
- रोजगार सम्झौता राम्रोसँग पढ्ने।
- भिसा र कागजातको सत्यता जाँच गर्ने।
- कुनै पनि रकम बुझाउँदा आधिकारिक रसिद लिने।
- सामाजिक सञ्जालमा आउने अपुष्ट विज्ञापनमा विश्वास नगर्ने।
लिस्बनमा नेपाली दूतावास स्थापना
नेपाल सरकारले लिस्बनमा नेपाली दूतावास स्थापना गरेपछि पोर्चुगलमा रहेका नेपालीलाई ठूलो राहत पुगेको छ।
पहिले राहदानी नवीकरण, कागजात प्रमाणीकरण, कन्सुलर सेवा तथा अन्य प्रशासनिक कामका लागि अन्य देशमा जानुपर्ने अवस्था थियो। अहिले धेरै सेवा पोर्चुगलमै उपलब्ध हुन थालेपछि समय र खर्च दुवै बचत भएको नेपाली समुदायको अनुभव छ।
दूतावासले समस्यामा परेका नेपालीलाई कानुनी परामर्श, आपत्कालीन सहायता तथा कन्सुलर सेवा उपलब्ध गराउँदै आएको छ।
काठमाडौंमा पोर्चुगलको कन्सुलर कार्यालय खुल्ने तयारी
नेपाल र पोर्चुगलबीच कूटनीतिक सम्बन्ध विस्तार गर्ने उद्देश्यका साथ काठमाडौंमा पोर्चुगलको कन्सुलर कार्यालय स्थापना गर्ने विषयमा सकारात्मक प्रगति भएको छ।
यो कार्यालय सञ्चालनमा आएपछि नेपाली नागरिकले कागजात प्रमाणीकरण, कन्सुलर सहायता तथा केही प्रशासनिक सेवा नेपालमै प्राप्त गर्न सक्ने अपेक्षा गरिएको छ।
यद्यपि, पूर्ण भिसा आवेदन केन्द्र (Visa Application Centre/VFS) कहिलेदेखि सञ्चालनमा आउने भन्ने विषयमा आधिकारिक घोषणा हुन बाँकी छ।
नेपाली युवाका लागि भविष्यका अवसर
विशेषज्ञहरूका अनुसार आगामी वर्षहरूमा पोर्चुगलमा निम्न क्षेत्रमा नेपाली जनशक्तिको माग अझ बढ्न सक्छ।
- कृषि तथा खाद्य उत्पादन
- होटल तथा पर्यटन
- निर्माण क्षेत्र
- स्वास्थ्य सेवा
- वृद्धवृद्धा हेरचाह
- सूचना प्रविधि
- औद्योगिक उत्पादन
- गोदाम तथा लजिस्टिक्स
- साना तथा मझौला उद्यम
यदि नेपाली युवाले अंग्रेजी वा पोर्चुगिज भाषा सिकेर सीप विकास गर्न सके उनीहरूले अझ राम्रो रोजगारी र उच्च आम्दानीका अवसर प्राप्त गर्न सक्छन्।
नेपाल–पोर्चुगल सम्बन्ध थप मजबुत बन्दै
पोर्चुगल नेपालीहरू पछिल्ला वर्षहरूमा नेपाल र पोर्चुगलबीच श्रम, शिक्षा, पर्यटन, व्यापार, कृषि, ऊर्जा, लगानी तथा प्रविधिको क्षेत्रमा सहकार्य विस्तार गर्ने प्रयासहरू पनि बढिरहेका छन्। नेपालीहरू बढ्दो नेपाली समुदायले दुई देशबीच आर्थिक, सामाजिक तथा सांस्कृतिक सम्बन्धलाई थप बलियो बनाएको छ। नेपाली पर्व, संस्कृति, खाना र व्यवसायले पोर्चुगलमा नेपाललाई चिनाउने माध्यमसमेत बनेका छन्।
निष्कर्ष
पोर्चुगल नेपालीहरू अहिले नेपालीहरूका लागि केवल वैदेशिक रोजगारीको गन्तव्य मात्र होइन, दीर्घकालीन भविष्य निर्माण गर्ने अवसरको देशका रूपमा स्थापित हुँदै गएको छ। राम्रो आम्दानी, सामाजिक सुरक्षा, शिक्षा, स्वास्थ्य सेवा र स्थायी बसोबासको सम्भावनाले यसको आकर्षण अझ बढाएको छ।
तर अवसरसँगै चुनौती पनि छन्। त्यसैले पोर्चुगल जान चाहने नेपालीहरूले कानुनी प्रक्रिया, सही जानकारी, सीप विकास, भाषा ज्ञान र आधिकारिक माध्यमलाई प्राथमिकता दिनु अत्यन्त आवश्यक छ।
यदि सही तयारीका साथ अघि बढ्न सकियो भने पोर्चुगल नेपाली युवाका लागि रोजगारी, व्यवसाय, शिक्षा र उज्ज्वल भविष्य निर्माण गर्ने महत्वपूर्ण गन्तव्य बन्ने सम्भावना अझ प्रबल देखिन्छ।
