​काठमाडौँ उपत्यकामा बर्ड फ्लुको तीव्र संक्रमण: देशैभरि उच्च सतर्कता अपनाउन सरकारको अपिल

काठमाडौँ उपत्यकासहित देशका विभिन्न ११ जिल्लामा अहिले बर्ड फ्लु (H5N1) को संक्रमण निकै तीव्र गतिमा फैलिरहेको छ।
नेपालमा गएको चैत (मार्च) महिनादेखि मोरङबाट सुरु भएको बर्ड फ्लु (Avian Influenza) को संक्रमण अहिले काठमाडौँ उपत्यकासहित देशका ११ जिल्लाका ८२ भन्दा बढी स्थानमा फैलिसकेको छ। कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालय र पशु सेवा विभागका अनुसार काठमाडौँ, ललितपुर, भक्तपुर र काभ्रेमा यो संक्रमण हाल उच्च बिन्दुमा पुगेको छ।
​अहिलेसम्म देशभरी ६ लाखभन्दा बढी कुखुरा तथा हाँस नष्ट (cull) गरिएको छ भने १० लाखभन्दा बढी अण्डा र ठुलो परिमाणमा दाना नष्ट पारिएको छ। संक्रमण कतिसम्म भयावह बनेको छ भने जंगली कागहरू मर्न थालेका छन् र काठमाडौँको सदर चिडियाखाना (Central Zoo) मा रहेका दुर्लभ गिद्ध, लाटोकोसेरो र हुँचिल लगायतका चरा तथा कस्तुरी बिरालो (Civet) सम्म संक्रमण फैलिएपछि चिडियाखानालाई अनिश्चितकालका लागि बन्द गरिएको छ।
​⚠️ बर्ड फ्लुबाट बच्न र सचेत रहन अपनाउनुपर्ने उपायहरू
​बर्ड फ्लु चराचुरुङ्गीबाट मानिसमा समेत सर्न सक्ने र निकै घातक हुन सक्ने भएकाले जनस्वास्थ्य विज्ञहरूले सर्वसाधारण र किसानहरूलाई विशेष सचेत रहन आग्रह गरेका छन्।
​१. सर्वसाधारण र उपभोक्ताका लागि सतर्कता:
​बिरामी वा मरेका चरा नछुने: कतै पनि काग, कुखुरा, हाँस वा अन्य चराहरू अचानक बिरामी परेका वा मरेका देखेमा भुलेर पनि नाङ्गो हातले नछुने। तुरुन्तै स्थानीय जनप्रतिनिधि वा पशु सेवा कार्यालयमा खबर गर्ने।
​मासु राम्ररी पकाएर मात्र खाने: बर्ड फ्लुको भाइरस तापक्रमप्रति संवेदनशील हुन्छ। कुखुराको मासु वा अण्डा खाँदा पूर्ण रूपमा पाकेको (७० डिग्री सेल्सियसभन्दा माथि) हुनुपर्छ। काँचो वा आधा पाकेको अण्डा वा मासु बिल्कुलै नखाने।
​सरसफाइमा ध्यान दिने: मासु काट्ने ठाउँ, चक्कु र भाँडाकुँडालाई साबुनपानीले राम्ररी धुने र मासु चलाएपछि आफ्ना हातहरू कम्तीमा २० सेकेन्डसम्म साबुनपानीले मिचीमिची धुने।
​२. कुखुरापालक किसान र व्यवसायीका लागि सतर्कता (जैविक सुरक्षा):
​फार्ममा जैविक सुरक्षा (Biosecurity) कडा गर्ने: फार्ममा अनावश्यक मानिस र सवारी साधनको आवतजावत पूर्ण रूपमा बन्द गर्ने। फार्म प्रवेश गर्दा निसङ्क्रमण (Disinfect) गरेर मात्र छिर्ने।
​क्रिएट र सामग्रीको पुनः प्रयोग नगर्ने: बजारबाट ल्याइएका अण्डाका पुराना क्रेटहरू बिना-निसङ्क्रमण सिधै फार्ममा प्रयोग नगर्ने, यसले भाइरस सार्ने ठुलो जोखिम रहन्छ।
​जंगली चराबाट जोगाउने: हाँस, कुखुरा पालिएका खोरहरूमा जंगली चरा वा कागहरू पस्न नपाउने गरी जालीको व्यवस्था गर्ने।
​तुरुन्त खबर गर्ने: फार्ममा कुखुराहरू अचानक धेरै सङ्ख्यामा बिरामी पर्न थाले वा मर्न थालेमा लुकाएर बजारमा बेच्ने प्रयास नगरी तुरुन्तै पशु प्राविधिकहरूलाई जानकारी गराई सुरक्षित व्यवस्थापन गर्ने।
​सचेतना सन्देश: बर्ड फ्लुको शङ्कास्पद क्षेत्रमा काम गर्ने व्यक्तिहरूमा अचानक ज्वरो आउने, खोकी लाग्ने, घाँटी दुख्ने वा सास फेर्न गाह्रो हुने जस्ता लक्षण देखिएमा तुरुन्तै नजिकैको स्वास्थ्य संस्थामा गई परीक्षण गराउनुपर्छ।
​तपाईँको यो सचेतना र सावधानीले नै समुदायलाई ठुलो महामारी र आर्थिक क्षति हुनबाट जोगाउन सक्छ। आफू पनि बचौँ, अरूलाई पनि बचाऔँ!