मदन भण्डारी नेपालको कम्युनिष्ट आन्दोलनका सबैभन्दा प्रभावशाली नेतामध्ये एक मानिन्छन्। उनले प्रतिपादन गरेको ‘जनताको बहुदलीय जनवाद (जबज)’ ले नेपाली कम्युनिष्ट आन्दोलनलाई नयाँ वैचारिक दिशा दिएको मानिन्छ। उनको नेतृत्वमा तत्कालीन नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एमाले) बहुदलीय लोकतान्त्रिक व्यवस्थाभित्रै समाजवादको लक्ष्य हासिल गर्न सकिने अवधारणासहित अघि बढेको थियो।
नेपालमा कम्युनिष्ट आन्दोलनको औपचारिक सुरुवात सन् १९४९ मा भएको थियो। त्यसपछि विभिन्न वैचारिक मतभेद, विभाजन र एकीकरणका चरणहरू पार गर्दै आन्दोलन विकसित भयो। पञ्चायती व्यवस्थाविरुद्धको संघर्ष, २०४६ सालको जनआन्दोलन र त्यसपछिको लोकतान्त्रिक परिवर्तनमा कम्युनिष्ट शक्तिहरूले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेले।
मदन भण्डारीले विश्व कम्युनिष्ट आन्दोलनमा आएको परिवर्तनलाई विश्लेषण गर्दै नेपाली समाज र राजनीतिक यथार्थअनुसार ‘जनताको बहुदलीय जनवाद’ को सिद्धान्त अघि सारे। यसले लोकतन्त्र, जनअधिकार र निर्वाचनमार्फत समाजवादतर्फ अघि बढ्ने मार्ग प्रस्तुत गरेको थियो। यही विचारले एमालेलाई देशको प्रमुख राजनीतिक शक्तिका रूपमा स्थापित गर्न महत्त्वपूर्ण योगदान दिएको विश्लेषण गरिन्छ।
२०५० साल जेठ ३ गते दासढुंगा मा भएको रहस्यमय जीप दुर्घटनामा मदन भण्डारी र जीवराज आश्रित को निधन भयो। उक्त घटनाबारे विभिन्न समयमा अनुसन्धान भए पनि आजसम्म त्यसको वास्तविक कारणबारे विवाद कायम
आज पनि मदन भण्डारीको विचार, योगदान र जबजको अवधारणालाई लिएर नेपाली वाम राजनीतिमा व्यापक बहस हुने गरेको छ। उनका समर्थकहरूले उनलाई नेपाली कम्युनिष्ट आन्दोलनलाई लोकतान्त्रिक धारमा स्थापित गर्ने प्रमुख वैचारिक नेताका रूपमा स्मरण गर्छन् भने आलोचकहरूले उनका सिद्धान्तमाथि फरक दृष्टिकोण पनि राख्ने गरेका छन्।
